Бүгүн, сэтинньи 6 күнүгэр, төрөөбүт иҋэ тылбыт хараанньыта, сахалыы саҥабыт дорҕоонун эмчитэ, тыл билимин хандьыдаата, “Биһирэм тыл” биэрии ааптара Михаил Петрович Алексеев – Дапсы төрөөбүт күнэ.
Михаил Петрович Алексеев—Дапсы 1936 сыл сэтинньи 6 күнүгэр Үөһээ Бүлүү Оноҕоччут нэһилиэгин «Киһилээх» диэн күөлүгэр холкуостаах ийэттэн төрөөбүтэ. 1962 сыллаахха СГУ саха тылын салаатын маҥнайгы устудьуоннарын истэригэр бүтэрбитэ. 1962 сылтан төрөөбүт дойдутугар Үөһээ Бүлүүгэ орто, киэһээҥҥи оскуола учууталынан, хомсомуол кэмитиэтигэр оскуола салаатын сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитэ. 1965 с. Гуманитарнай чинчийии уонна аҕыйах ахсааннаах хотугу омуктар кыһалҕаларын институутугар үлэлии киирэр.
Михаил Алексеев-Дапсы «Эдэр коммунист», «Кыым» хаһыакка уһуннук, таһаарыылаахтык үлэлээбитэ. 1982 с. ССРС Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ буолбута.
2000 с. «Саха тылын култуурата: тыл үйэлээх үгэһиттэн туорааһын» диэн тиэмэҕэ тыл үөрэҕин хандьытаата буолар диссэртээссийэтин көмүскээн, учуонай истиэпэнин ылбыта.
1992 сылтан Өрөспүүбүлүкэ араадьыйатыгар «Биһирэм тыл» диэн биэриини ыытар. Бу биэриитин сахалыы саҥалаах эрэ барыта сэргээн истэр, сэҥээрэр буолан Дапсы киэҥ эйгэҕэ биллибитэ.
Сүр тостубатын» (1992), «Уус — кыһатынан, суруйааччы – тылынан» (1994), «Биһирэм тыл 500 биэриитэ» (2004), «Саха тылын култууратын тирээн турар боппуруостара» (2003) кинигэлэр ааптара. 2006 с. «Саха тылын үйэлээх үгэһин тылдьыта» үлэтэ тахсыбыта.
Дапсы тыл нуорматыгар күүскэ үлэлиирин таһынан кини уус-уран тылы эмиэ баһылаабыт киһи буолар, ол курдук төрөөбүт төрүт дойдуга, төрөөбүт төрүт тылга тапталы хоһуйар «Бу ытык өбүгэ олоҕор» (2011), «Олох амтана» (2012) диэн хоһооннор, поэмалар хомуурунньуктара тахсыбыттара.
2024 с. «Сайар санаам, эмэр иэйиим эмсэхтэнэр ийэ тылым итии таптала» диэн саҥа кинигэтэ күн сирин көрбүтэ.
Саха аймах дьылҕатын
Абырыырга ылсыһыҥ,
Аатырдарга кыһаллыҥ!
Саха тылын үгэһин
Саныы-саныы санаттыҥ,
Салгыбакка үөрэтиҥ!
Дьонум-сэргэм, улууһум,
Сахам дьоно — норуотум,
Дьоллоох буолуҥ, куруутун!
Үлэ-хамнас өрүүтүн
Мөлтүөбэккэ өрөйдүн.
Дапсы.
